Marina kod Mike alasa
Na mestu gde Dunav milije obalu Starog Slankamena, gde je prema legendi sahranjen Atila-Bič Božiji i gde naučnici iz celog sveta proučavaju lesni profil i tragove ledenog doba, nalazi se nekadašnje ribarsko naselje, a danas turistički biser Srema-Stari Slankamen. Ovo mesto bogato kulturno-istorijskim spomenicima, prirodnim lepotama, kada jednom dođete učiniće da mu se iznova vraćate i otkrivate sve njegove čari.
Na ulasku u Stari Slankamen kada se spuštate serpentinama, pažnju će vam privući ostaci rimskog utvrđenja Acuminkum. Na arheološkom lokalitetu Gradina pronađeni su ostaci koji govore da je ovo mesto korišćeno od praistorijske epohe do kasnog srednjeg veka.
Na brdu iznad Slankamena nalaze se impresivni ostaci tvrđave koju su izgradili Kelti iz plemena Skordiska, a zatim je dogradili Rimljani koji su mestu dali ime Acumincum, pa vekovima kasnije preuzeli Turci kao strateško mesto na Dunavu. Na temeljima rimskog Acumincuma u srednjem veku izgrađena je tvrđava. Kao utvrđenje istorijski izvori je pominju još 1072. godine kao „Castrum Zelenkamen“. Početkom XV veka bila je u posedu srpskih despota iz porodice Branković, dok je Turci zauzimaju 1521. godine.
Da je Stari Slankamen izuzetan turistički lokalalitet od velikog značaja na nacionalnom nivou potvrđuju poslednjih 300 godina naučnici iz celog sveta. Brdo iznad Slankamena predstavlja jedinstven geološki lokalitet u Evropi star 800.000 godina i izuzetno prirodno dobro koje čuva tajnu ledenog doba. Naučnici su dali svoje ocene i sudove na osnovu dugogodišnjih istraživanja a to je da je lokalitet lesnih sedimenata kod Starog Slankamena jedinstven u Evropi i jedan od tri u svetu. Slični postoje još u Centralnoj Aziji i Kini.
Ovde se nalazi jedna od najatarijih svetinja u Sremu, crkva Svetog Nikole, koja ove godine slavi veliki jubilej-550 godina od izgradnje. Crkvu Svetog Nikole je 1468. godine prema predanju podigao despot Vuk Grgurević, u narodu poznat kao Zmaj Ognjeni Vuk i ona predstavlja spomenik kulture od izuzetnog značaja. Prvi put se pominje 1501. godine u zapisu četvorojevanđelja Pivskog manastira. Tokom vremena, crkva je pretrpela veće izmene. Svoj sadašnji izgled dobila je u 18. veku, posle mnogobrojnih obnova.
Ukoliko malo zađete u selo, pažnju će vam privući vinarija Acumincum. Napravljena je u najneobičnijem ambijentu nekadašnjeg turskog kupatila, odnosno hamama starog 500 godina. Sam objekat u kojem se nalazi vinarija porodice Spasić ima dugu istoriju i neobičnu priču.Radi se o jednom od dva sačuvana turska kupatila severno od Save i Dunava. Jedno se nalazi u Baču, a drugo upravo ovde u Starom Slankamenu. Svi posetioci koju dođu imaju priliku da se susretnu sa istorijom ovih krajeva, jer se na ovom mestu nalaze ostaci turskog kupatila-hamama koji je star gotovo pola milenijuma.
Taj hamam je sticajem okolnosti sačuvan do današnjih dana jer je sama kuća u kojoj je smeštena vinarija sazidana pre 250 godina, odnosno 1769. godine i u to vreme je bila Župni dom Katoličke crkve. Sam objekat u kojem se nalazi tursko kupatilo je otvoren za javnost i nalazi se pod zaštitom Zavoda za zaštitu spomenika kulture. Objekat u kojem se nalazi vinarija i tursko kupatlo je nekada pripadao veleposedničkoj porodici Mrkšić, koja se bavila vinogradarstvom.
Porodica je između dva svetska rata snabdevala vinom elitne beogradske hotele.Mrkšići su prema posedovnim listovima bili vlasnici ovog placa skoro 180 godina, koji je kasnije podeljen na tri dela. Postoji priča iz pomenute porodice da je u nekoj oluji oštećena crkva koja se nalazi pored placa i da je usled nedostatka novca za njeno saniranje, plac ograđen zidom i prodat.
Da je Stari Slankamen pravi biser turizma pokazuje činjenica da na Dunavu postoje dve marine. Pre petnaestak godina ljubitelji najduže evropske reke-Dunava, koji su dovozili svoja plovila u marinu „kod Mike alasa“, pa se tako ovo ribarsko naselje tokom godina pretvorilo u pravi raj za hedoniste i „utočište“ od gradske vreve.Danas, marina „Mika alas“ predstavlja mirnu luku za oko 105 plovila, a njeni članovi se redovno okupljaju u Starom Slankamenu i uživaju u čarima dunavske obale.
Na promociji Dunava poslednjih desetak godina rade članovi Udruženja nautičara „Marina-Stari Slankamen. Ovo udruženje je osnovano 2003. godine kao sportsko udruženje i broji oko 100 članova. Pored marine, koja ima 75 vezova za mala plovila, i nalazi se neposredno uz Specijalnu bolnicu „Dr Borivoje Gnjatić“, udruženje nudi niz sadržaja turistima.
Izvor lekovite mineralne vode „Slanača“ jedan od retkih izvora slane vode u Vojvodini. Ova voda ima temepraturu od 18,4°C i sadrži lekovite komponente natrijum-hlorid, jod, magnezijum, kalcijum, stroncijum i barijum. Korišćena je još u vreme Turaka i veoma rano poslužila za formiranje banjskog lečilišta, ali se danas ne koristi. Slana voda Starog Slankamena datira još iz Rimskog doba, kada se naselje zvalo “ Acumincum „ što u prevodu znači “ mesto na brdu „ . Za vreme Turaka ovde nastaje naselje Donji Slankamen, koji kasnije menja ime u Stari Slankamen.
Stari Slankamen je jedino mesto inđijske opštine koje ne mora da teži da bude kao grad, jer se ovo selo izdvaja nečim što ni mnogi gradovi nemaju, a to je bolnica. Specijalna bolnica, odnosno banja ,,Dr Borivoje Gnjatić” se svrstava u najstarije banje u Vojvodini. Postoje podaci da je još u tursko doba na slanim izvorima u ovom mestu postojalo lečilište, a posle odlaska Turaka banja je znapuštena , da bi ponovo dobila na značaju krajem 19.veka. Savremeni razvoj banje je započeo 1964. godine izgradnjom nove banjske zgrade i stacionara.
About the Author
