Ukrajinci u Inđiji
Predstojećeg vikenda 13. i 14. oktobra u Kulturnom centru će biti organizovana svečanost povodom manifestacije „Dani ukrajinske kulture“ koju dugi niz godina organizuje Ukrajinsko kulturno-umetničko društvo „Kalina“ iz Inđije.
Ukrajinsko društvo „Kalina“ je osnovano pre 13 godina, a osnivačka skupština je organizovana 16.aprila 2005. godine u Inđiji.
Pripadnici ukrajinske nacionalne zajednice su se okupili oko ideje, odnosno potrebe i očuvanja i razvoja ukrajinske nacionalne i kulturne baštine.
Na inicijativu Petra Zakamaroka 16.oktobra 2009. godine osnovano je Udruženje „Srpsko-ukrajinskog prijateljstva“, a potpisana je saradnja između Zavičajnog društva „Đorđe Vojnović“ i KUD-a „Kalina“.
Na osnivačkoj skupštini su usvojeni ciljevi, zadaci i svrha delovanja udruženja, a društvo je osnovano radi interesa dva srodna naroda koji žive na teritoriji inđijske opštine.
Cilj osnivanja društva jeste bio da da ukaže na postojanje ukrajinske nacionalne manjine koja živi na teritoriji opštine kaže Zakamarok, predsednik ukrajinskog društva i dodaje:
-Želeli smo da svojim aktivnostima predstavimo bogatu ukrajinsku kulturu putem ukrajinskih pesama, prelepe nošnje kao i atraktivnog folklora navodi on.
Uzimajući u obzir da je u Inđiji 1956. godine sagrađena i ukrajinska crkva koja okuplja pripadnike ukrajinske nacionalne manjine u kojoj su se obeležavali crkveni praznici, crkva doprinosi i očuvanju tradicije i običaja ukrajinskog naroda.
-Upravo putem izvođenja ukrajinskih narodnih pesama na raznim manifestacijama i samostalnim koncertima je pokazano da je ukrajinska nacionalna manjina orgaizovana i posvećena očuvanju nacionalnog identiteta kaže Zakamarok.
Prema njegovim rečima jedina prepoznatljiva ukrajinska nacionalna manjina koja danas živi u Srbiji nije doseljena neposredno iz Ukrajine.
-Sadašnji Ukrajinci u Srbiji, koji pretežno žive u Vojvodini, potiču od migracionih kretanja Ukrajinaca iz Bosne, iz vremena kada su Bosna i Hercegovina i Srbija bile u zajedničkoj državi Jugoslaviji.
Ubrzo nakon doseljavanja Ukrajinaca u Bosnu, pojedinačno su uspostavljeni kontakti sa Rusinima u Vojvodini. Povezivala ih je grko-katolička vera i relativna bliskost jezika a sklapali su se mešoviti brakovi. Migracija Ukrajinaca iz Bosne u Srbiju odigrala su se posle Drugog svetskog rata 1945. i 1946. godine.
Novostvorena država Federativna Narodna Republika Jugoslavija vršila je kolonijzaciju Vojvodine partizanskim porodicama iz Bosne, Like, Banije, Hercegovine, Dalmacije, Crne Gore i Srbije a u tom periodu je doseljeno nekoliko desetina ukrajinskih porodica.
Ukrajinci su naseljeni u Ruskom selu, Novim Kozarcima i Krajišniku u Banatu, zatim u Budisavi, Kovilju, Kaću, Bačkom Jarku, Zmajevu i Ratkovu u Bačkoj a nekoliko porodica je naseljeno u Beški, Dobanovcima i Soko Salašu u Sremu.
S obzirom na široki prostor na kome su kolonizirani i malom broju porodica Ukrajinci su bili u svim ovim mestima veoma malobrojna etnička zajednica objašnjava Zakamarok.
Govoreći o ukrajincima u inđijskoj opštini, on ističe da ih je nekada bilo mnogo više nego danas i da su prvi doseljenici bili najveći majstori određenih zanata, poput časovničara, obućara, tašnera, krojača, krznara i mnogih drugih.
-Veliki broj ukrajinaca iz naše opštine bavio se u to vreme raznim zanatima, a mnogi od njih su bili prvi majstori u gradu.
Tu bih izdvojio porodicu Hemun koji su bili vrhunski časovničari, zatim Meljnik, Bocij, Precep, Nebesni, Hemun, Hlatki i mnogi drugi ističe predsednik Kaline i podseća su mnogi dali doprinos kroz učešće i rad u KUD-u „Kalina“.
-Od samog početka svog rada društvo uzima učešće na raznim manifestacijam kao i na Festivalu ukrajinske kulture 2011. godine.
UKUD „Kalina“ je imalo učešće na opštinskim manifestacijama i smotrama, a samo društvo je bilo organizator opštinskih smorti kulturnog stvaralaštva.
Društvo je bilo učesnik u organizaciji Dana stvaralaštva seoskih žena, potom u obeležavanju Međunarodnog dana žena kao i raznih humanitarnih koncerata. Imamo odličnu saradnju sa ostalim društvima i udruženjima koja rade na teritoriji inđijske opštine kaže Zakamarok.
UKUD „Kalina“ samostalno organizuje kulturne manifestacije povodom obeležavanja od rođenja i smrti ukrajinskog velikana Terasa Ševčenka, kao i spomen ukrajinskoj poetesi Lesi Ukrajinki.
-Obeležavamo i Dan nezavisnosti i sabornosti Ukrajine kao i Dan ukrajinske zajednice. Društvo je organizovalo niz samostalnih koncerata u Vrbasu, Kuli, Novom Sadu, Sremskoj Mitrovici i Inđiji, odnosno u sredinama gde živi i radi ukrajinska nacionalna manjina.
UKUD „Kalina“ sarađuje i sa drugim kulturno-umetničkim društvima sa teritoriji opštine. Izuzetnu dugogodšnju saradnju društvo ima sa KPD „Karpati“ iz Vrbasa, sa rusinskim društvima iz Orahova- „Petro Kuznjak“ iz Bikić Dola „Ivan Kotrljarevski“ kao i Savezom Rusina u Ukrajinaca.
-Pored mnogobrojnih nastupa u našoj zemlji nastupili smo i u Slovačkoj, Poljskoj i Republici Srpskoj. Izuzev vokalnog i folklornog ansambla naše društvo se bavi i samostalnom izradom narodnih nošnji na čega smo izuzetno ponosni.
Imamo specijalne mašine za šivenje, a naši članovi mogu da pomognu i drugim kulturno-umetničkim društvima u izradi nošnje za njihove potrebe kaže Petar .
-Važno je napomenuti da je naša pevačka grupa snimila da CD-a, a naš dugoročni cilj jeste da osnujemo veliki ukrajinski hor i orkestar. Takođe smo podneli zahtev našoj lokalnoj samoupravi koja bi mogla da nam obezbedi zemljište na kojem bi se izgradio projekat Ukrajinskog etno-naselja poručuje na kraju Zakamarok.
Tradicionalna kuhinja
Govoreći o tradicionalnim jelima Zakamarok kaže da se tokom doseljavanja ukrajinaca u ove krajeve, mnogo toga zadržalo u pripremanju hrane.
Hleb je bio pretežno raženi, ali je bilo i pšeničnog, osvenog, ječmenog, kukuruznog i sa krompirom. Hleb se pekao u hlebnim pećima za celu nedelju. Kuvale su se kaše od heljde i prosa, zatim boršč-čorba od povrća, najčešče od cvekle. Zatim vareneki, kuvano testo filovano sirom, krompirom, kupusom ili sezonskim voćem, potom pečeni pirogi.
Veliki značaj ukrajinci su oduvek davali hlebu, koji ima važnu ulogu u mnogim običajima i obredima. Hlebom i solju se dočekuju dragi gosti, hlebom ispraćaju mladu na venčanje, donosi se u kući novorođenčetu i pred početak oranja se stavljao na plug.
U posebnim prilikama kao što su rođenje, krštenje i sahrane pripremaju se specijalni hlebovi ili tokom verskih praznika hleb (paska).
