Arheološko „blago“ još iz doba Rimljana staro više od 17. vekova, koje najbolje svedoči o životu starih civilizacija, pronađeno je nakon arheoloških istraživanja u Čortanovcima na lokalitetu Prosjanice. Na mestu gde se gradi brza pruga iskopani su ostaci rimskog groblja, domaćinstava ,vodovoda i predmeta na osnovu kojih će se vršiti dalja istraživanja o ovom lokalitetu. Arheološke radove na iskopavanju je započeo krajem januara Pokrajinski zavod za zaštitu spomenika kulture na čelu sa timom stručnjaka arheologa.
-Lokalitet „Prosjanice“ je odavno poznat jer se tu nalazi Rimsko utvrđenje koje je još 1962.godine proglašeno za arheološko nalazište od velikog značaja. Trasa železničke pruge koja se gradi i modernizuje se nalazi neposredno pored Rimskog utvrđenja,a na prostoru pored su se prema našim istraživanjima nalazila dva groblja i stambeni deo naselja navodi Ivana Pašić, arheolog Pokrajinskog zavoda za zaštitu spomenika kulture i objašnjava:
-Prema dosadašnjim istraživanjima dva groblja su smeštena sa dve strane utvrđenja i udaljena su nekoliko stotina metara. Radi se o periodu između 3. i 4. veka nove ere kada je i postojalo Rimsko utvrđenje u kojem je vojska branila rimsku granicu od napada koji su u to vreme bili učestali ističe ona.
-Uporedo sa vojnim utvrđenjem razvijalo se i naselje, tako smo tokom istraživanja, osim vojnika pronašli skelete žena i dece. Sa druge strane utvrđenja otkrili smo delove vodovoda, koji je sa nekog izvora sprovodio vodu do utvrđenja. Pravac vodovoda udara na ulaznu kapiju utvrđenja, a pored njega se nalazi sistem rovova koji su ga okruživali. To je predstavljalo dodatni sistem odbrane ističe Ivana i kaže da su pronašli i stambene objekte u neposrednoj blizini sa ostacima zidova i ognjištima.
Kada je reč konkretnim predmetima navodi se da je pronađeno dosta keramičkog posuđa za hranu, gvozdenih predmeta, alatki, nešto oružja (gvozdenih vrhova strela), staklenih premeta i novčića (plata koju su primali vojnici).
-U ta dva groblja smo otkrili skelete, neki su ukopavani u obične zemljane rake a za pojedine su pravljene posebne grobne konstrukcije od opeke. Te konstrukcije su pravljene u vidu sanduka koji su imali krov, te malo podsećaju na kuću,a u njima su sahranjivani važniji članovi ističe Ivana Pašić arheolog.
Prema njenim rečima radovi na iskopavanju treba da budu nastavljeni s obzirom da uporedu teku radovi na izgradnji brze pruge.
-U zavisnosti od toga koliki je obim njihovih radova, odnosno koliko oni planiraju da taj prostor koriste u građevinske svrhe, mi moramo da iskoristimo da sprovedemo naša istraživanja kako lokalitet ne bi bio uništen i prekopan. Mi moramo da istražimo i ustanovimo šta se sve tu nalazi, potom da sakupimo materijal i dokumentujemo.
-S obzirom da će se na tom mestu nalaziti železnički vijadukt, radili smo na mestima gde će se nalaziti stubovi vijadukta, a predstoji nam da istražimo deo južno od pomenute trase.
Na kraju razgovora Ivana ističe da će sav materijal koji pronađu na lokalitetu biti poslat u Pokrajinski zavod za zaštitu spomenika kulture na dalju obradu.
-Sav taj materijal mora najpre da se očisti, da se zalepe delovi jednog predmeta, potom da se fotografišu i formira dokumentacija o meterijalu. To je standardna procedura nakon čega se sve pakuje i šalje u mUzej na trajno čuvanje kaže na kraju ona.
Radove na istraživanju lokaliteta u Čortanovcima su obišli i nadležni iz Turističke organizacije opštine nđija, a kako je istakla direktorica Maja Bošnjak, inđijska opština ima veliki broj arheoloških nalazišta koja čekaju da budu otkrivena.
Arheološki lokalitet Prosjanice u Čortanovcima je na državnom nivou dobio kategoriju lokaliteta od velikog značaja. Od prošle godine se sva rimska granična utvrđenja na Dunavu nalaze na UNESCO preliminarnoj listi svetske kulturne baštine.
About the Author
